اسناد خزانه

اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ

اسناد خزانه ﺑﺮای ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ دوﻟﺖ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. اﻳﻦ اﺳﻨﺎد در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﺑﺰارﻫﺎی ﺑﺎزار ﭘﻮل از درﺟﻪ ﻧﻘﺪﺷﻮﻧﺪﮔﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ، زﻳـﺮا ﺳـﺮﻳﻊ ﺗـﺮ از ﺳﺎﻳﺮ اﺑﺰارﻫﺎ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ ﺑﺪون رﻳﺴـﻚ ﻫﺴـﺘﻨﺪ، زﻳـﺮا ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً ﻫـﻴﭻ اﺣﺘﻤﺎل ﻧﻜﻮل در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ وﺟﻮد ﻧﺪارد. اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ اﺻﻠﻲ ترﻳﻦ اﺑـﺰار ﺑـﺎزار ﭘـﻮل در ﺑﺴﻴﺎری از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.
در ادﺑﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ، اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ اوراق ﺑﻬﺎداری ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﮔـﻮاه ﺗﻌﻬـﺪ ﻧﺎﺷـﺮ (ﻋﻤﻮﻣـﺎً دوﻟﺖ ﻫﺎ) ﺑﻪ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺒﻠﻎ اﺳﻤﻲ آﻧﻬﺎ در آﻳﻨﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ اوراق ﺑﻪ ﭘﺸﺘﻮاﻧﻪ ﺗﻌﻬﺪ و اﻋﺘﺒﺎر ﻛﺎﻣﻞ دوﻟﺖ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ و دارای ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻳﻚ ﺳﺎل و ﻛﻤﺘﺮ ﺑﻮده و ﻣﻌـﺎف از ﻣﺎﻟﻴﺎت دوﻟﺖ ﻫﺎی ﻣﺮﻛﺰی و اﻳﺎﻟﺘﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ.
اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ، ﻛﻮﭘﻦ ﺑﻬﺮه ﻧﺪارﻧـﺪ و در زﻣﺎن ﻓﺮوش، دوﻟﺖ ﻫﺎ آﻧﻬﺎ را ارزانﺗﺮ از ﻣﺒﻠﻎ اﺳﻤﻲ ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪاران ﻣﻲ ﻓﺮوﺷـﻨﺪ .
اﺳـﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ از اﺑﺰار ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻲ دارای ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺑﺪﻫﻲ هستند. اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ اﺳﻼﻣﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺪﻫﻲﻫﺎی اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺑﺨﺶ دوﻟﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﻈﺎم ﺑﺎﻧﻜﻲ، ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎران ﻃﺮف ﻗﺮارداد در ﻃﺮح ﻫﺎی ﺗﻤﻠﻚ داراﻳﻲ ﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای ﻣﺬﻛﻮر در ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻮدﺟﻪ ﺳـﺎﻻﻧﻪ ، ﺑـﺪﻫﻲ ﻫـﺎ و ﺗﻌﻬﺪات دوﻟﺖ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﻫﺎی ﺑﻴﻤﻪ و ﺗﺎﻣﻴﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﺑﺮﺧـﻲ دﻳﮕـﺮ از ﺑـﺪﻫﻲ ﻫـﺎی ﺧﺰاﻧﻪ داری ﻛﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ.
اﻳﻦ اﺳﻨﺎد، ﺑﻪ ﺻـﻮرت ﻣﺘﺤﺪاﻟﺸـﻜﻞ، ﺑـﺎ ﻗﻴﻤـﺖ ﻫـﺎی اﺳﻤﻲ و دوره ﻫﺎی ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺘﻨﻮع، ﺑـﺪون ﻛـﻮﭘﻦ ﺳـﻮد، ﺑـﺎ ﺗﻀـﻤﻴﻦ ﺑﺎزﭘﺮداﺧـﺖ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺗﻮﺳﻂ وزارت اﻣﻮر اﻗﺘﺼﺎدی و داراﻳﻲ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دادوﺳﺘﺪ ﺗﺎ ﭘﻴﺶ از ﺳﺮرﺳﻴﺪ در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ، ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺧﺰاﻧﻪ داری ﻛﻞ ﻛﺸﻮر اﻧﺘﺸﺎر ﻳﺎﻓﺘـﻪ و در ﻗﺒـﺎل ﺑﺪﻫﻲ ﻫﺎی ﻣﺴﺠﻞ ﺧﺰاﻧﻪ داری ﻛﻞ ﻛﻪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﻗـﺎﻧﻮن ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت ﻋﻤـﻮﻣﻲ (ﻣﺼـﻮب ۱٣۶۶) ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد، در اﺧﺘﻴﺎر ﻃﻠﺒﻜﺎران ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد.
ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗ ﻴـﺐ، اﺑـﺰاری ﻣﺎﻟﻲ و ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑـﺮ ﺑـﺪﻫﻲ ﻛـﻪ از ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﻛﺸـﻒ ﻗﻴﻤـﺖ و دادوﺳـﺘﺪ در ﺑـﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳـﻪ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻣﺎﻟﻲ رﺳﻤﻲ ﻛﺸﻮر ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ ﺷﻮد. ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ اﻳـﻦ ﺗﻌﺮﻳـﻒ، اﺳﻨﺎد ﺧﺰاﻧﻪ اﺳﻼﻣﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﺻﺤﺖ ﻣﻌـﺎﻣﻼت ﻛـﻪ ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﺿـﻮاﺑﻂ ﻧﻈـﺎم ﻣـﺎﻟﻲ اﺳﻼﻣﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ.
محمدجواد تصدی کاری

تاریخچه بانک و بانک داری

بانک از ریشه بنکا (Banca) به معنی نیمکت و به زبان ایتالیائی می باشد که صرافان قدیم بر روی این نیمکت ها می نشستند و عملیات صرافی را انجام می دادند؛بعدها موسساتی بوجود آمدند که این عملیات را انجام می دادند و نام آنها بانک شکل گرفت.
سپس در کشورهائی مثل انگلستان ،فرانسه و هلند ،بانکهای متعددی بوجود آمدند ؛ در ایران بانکها ابتدا خارجی بودند که اولین آنها در سال هزار و دویست و شصت و هفت توسط بارون دورومتر ،تاجر انگلیسی و بمدت شصت سال ،امتیازش را از ناصرالدین شاه گرفت.این بانک در هفت استان کشور شعبه داشت:
آ.تهران
ب.رشت
پ.بوشهر
ت.تبریز
ث.اصفهان
ج.شیراز
چ.مشهد
(نام این بانک ،بانک شاهنشاهی بود)
دو سال بعد،ژاک پولیاکوف روسی از ناصرالدین شاه،امتیاز بانک استقراضی را بمدت هفتاد و پنج سال گرفت و بین فواصل هزارو دویست وهفتاد تا هزار و سیصد،بانکهای خارجی دیگری مثل ایران و روس،ایران و عثمانی،ایران و انگلیس و ایران و فرانسه بوجود آمدند.
در سال هزاروسیصدوچهار،رضاخان که ملقب به سردار سپه بود،بانک پهلوی قشون را جهت رفاه حال امرای بازنشسته ارتش که به بانک سپه شهرت یافت تاسیس و در سال هزاروسیصدوشش بانک ملی متولد شد.در اصل بانک ملی اولین بانکی است که اختیار انتشار اسکناس به او داده شد و در واقع مادر همه بانکها ،بانکدار دولت، وام دهنده نهائی بوده و کلیه صادرات و واردات و ... بر عهده بانک ملی بود.
در سال هزاروسیصد و ده بانک استقراضی روس منحل شد و در بانک کشاورزی ادغام شد.
در حد فاصل هزاروسیصد و ده تا چهل بیش از بیست بانک خصوصی و زیر نظر بانک ملی فعالیت میکردند تا اینکه در سال هزاروسیصدو سی و نه،بانک مرکزی متولد شد و تمام وظایف و اختیارات بانک ملی به این بانک منتقل شد.

محمدجواد تصدی کاری

نحوه تحریر صحیح اعداد

قطعا اگر از شما بخواهم که عدد 409,735,689 را بخوانید ، همه آنرا چهارصدو نه میلیون و هفتصدوسی و پنج هزار و ششصدو هشتاد ونه قرائت خواهید کرد.اما عدد درست چهار صدو نه هزار و هفتصدوسی و پنج ممیز ششصدو هشتادو نه است.

اما ریشه این اشتباه از کجاست؟

اگر به تحریر عدد اول نگاه کنیم میبینیم که نحوه نگارش باعث اشتباه در خوانش و به تبع آن اشتباه در محاسبه خواهد بود.

حال مجدا به عدد بالا با نگارش صحیح بنگرید : 689, 735 ' 409

جای خط جدا کننده در بالای سر اعداد است و معنی خط جدا کننده در پائین نشان دهنده اعشار می باشد.

البته در آمریکا و اروپا بجای خط جدا کننده « کاما » از علامت « , » یا همان « ویرگول » نیز استفاده می شود و به جای  خط اعشاری نیز از علامت « . » یا همان « نقطه » بهره می برند.

محمدجواد تصدی کاری

اعتبار اسنادی

اعتبار اســـنادی

اعتبار اسنادی(Letter of Credit-LC) قراردادیست که به موجب آن یک بانک بنا به در خواست و دستور خریدار ،بانک دیگری را مجاز می نماید تا چنانچه در خلال مدتی معین ، فروشنده ،اسناد حمل کالای مورد سفارش خریدار را طبق شرایط مندرج در اعتبار به آن بانک تسلیم نماید ،حداکثر تا میزان مبلغ اعتبار پرداخت نموده ، سپس اسناد مزبور را از طریق بانک گشایش کننده اعتبار برای خریدار ارسال دارد. اعتبار اسنادی در حقیقت یک دستور پرداخت مشروط به کارگزار می باشد که پرداخت وجه مندرج در آن ،در مقابل تسلیم اسناد خاصی از طرف فروشنده و تحت شرایط معینی امکان پذیر می باشد.هرچند ممکن است اعتبار اسنادی در معاملات داخلی یک کشور نیز مورد استفاده قرار گیرد ،لیکن مورد مصرف کلی آن در معاملات بین المللی میباشد.معاملات داخلی بیشتر بر اساس نقدی یا صدور دسته چک انجام می گردد؛چون فروشندگان و خریداران از نظر فاصله مکانی به هم نزدیک بوده و امکان آشنائی یکدیگر را دارند؛بعلاوه تابع مقررات یک کشور نیز می باشند.
مراحل گشایش اعتبار اسنادی(LC)
مراحل گشایش اعتبار اسنادی را می توان بشرح زیر خلاصه نمود:
آ.دریافت پیش فاکتور (پروفرما) از فروشنده و پرداخت سپرده ثبت سفارش به بانک
ب.در خواست ثبت سفارش از وزارت بازرگانی
پ.تقاضای گشایش اعتبار اسنادی از بانک
ت.گشایش اعتبار اسنادی به نفع شرکت صادر کننده پس از دریافت موافقت نامه بانک مرکزی
ث.پرداخت مبلغ سپرده اعتبار معادل صد درصد ارزش پیش فاکتور
ج.اطلاع فروشنده از گشایش اعتبار اسنادی و ارسال کالا به خریدار و تحویل
اسناد حمل به بانک کارگزار
چ.ارسال اسناد حمل به بانک گشایش کننده اعتبار و پرداخت وجه به بانک کارگزار
ح.پرداخت وجه از سوی بانک کارگزار به فروشنده یا صادر کننده کالا
خ.پشت نویسی اسناد حمل توسط بانک گشایش کننده اعتبار و تحویل آن به خریدار
د.تحویل اسناد حمل پشت نویسی شده به گمرک و ترخیص کالا
ذ.ارائه جواز سبز گمرکی به بانک گشایش کننده اعتبار و استرداد سپرده ثبت
سفارش از سوی بانک خریدار...
انواع اعتبار اسنادی:
آ.اعتبار اسنادی وارداتی یا صادراتی:به اعتباری که خریدار برای واردات به کشور خود گشایش میکند و این اعتبار از لحاظ فروشنده کلا که در کشور دیگر قرار دارد ،اعتبار صادراتی می باشد.
ب.اعتبار اسنادی قابل برگشت(Revocable LC):درین نوع اعتبار،خریدار و یا بانک گشایش کننده اعتبار می تواند بدون اطلاع و اجازه فروشنده،هرگونه تغیر یا اصلاحی در شرایط اعتبار بوجود آورد. بدیهیست که ازین اعتبار استفاده چندانی نمی شود؛زیرا فروشنده اطمینان
لازم را نسبت به پایدار ماندن اعتبار و انجام تعهدات خریدار ندارد.
پ.اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت(Irrevocable LC):درین حالت هرگونه تغیر شرایط اعتبار از جانب خریدار یا بانک گشایش کننده اعتبار موکول به موافقت و رضایت فروشنده است.فروشندگان معمولاً ازینگونه اعتبار استقبال بیشتری میکنند.
بر اساس آخرین مقررات اتاق بازرگانی بین الملل در صورت عدم تصریح و سکوت
در اعتبار اسنادی مبنی بر قابل برگشت یا غیر قابل برگشت بودن آن،اعتبار
غیر قابل برگشت خواهد بود.
ت.اعتبار اسنادی تائید شده(Confirmed LC):اعتباریست که خریدار ملزم می شود تا اعتبار صادره از سوی بانک خود را به تائید هر بانک دیگر که مورد نظر فروشنده است برساند. این نوع اعتبار حاکی از عدم اطمینان به حیثیت اعتباری بانک صادر کننده و یا وضعیت متزلزل سیاسی یا اقتصادی کشور خریدار است.
ث.اعتبار اسنادی تائید نشده(Unconfirmed LC):این نوع اعتبار در شرایط متعارف و بدون نیاز به تائید بانک دیگری گشایش می یابد.اگر در شرایط اعتبار،کلمه تائید شده(Confirmed)ذکر نشود ، آن اعتبار تائید نشده تلقی میشود.
ج.اعتبار اسنادی قابل انتقال(Transferable LC):به اعتباری گفته میشود که طبق آن،ذینفع اصلی حق دارد همه یا بخشی از اعتبار گشایش شده را به شخص یا اشخاص دیگر انتقال دهد.در واقع این نوع اعتبار یک پوئن برای فروشنده محسوب میشود.
چ.اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال(Untransferable LC):به اعتباری می گویند که ذینفع حق واگذاری کل یا بخشی از آن را به دیگری ندارد و در تجارت بین الملل عرف بر این حالت است.
ح.اعتبار اسنادی نقد یا نسیه/دیداری یا یوزانس(Sight LC OR Unsance LC)

برگرفته از کتاب مباحث جاری در حسابداری - دکتر مهدی مشکی میاوقی

محمدجواد تصدی کاری

تاریخچه حسابداری

تاریخچه حسابداری حسابداری در جهان نزدیک به شش هزار سال سابقه تاریخی دارد و نخستین مدارک کشف شده حسابداری در جهان ،لوحه های سفالین از تمدن سومر در بابل است و قدمت آن به سه هزار و ششصد سال قبل میلاد میرسد و از دستمزد تعدادی کارگر حکایت دارد.حسابداری باستان تنها جنبه محدودی از فعالیتهای مالی را در بر می گرفت و با سیستم جامعی که کلیه عملیات مالی حکومت را ثبت و ضبط کند یا به نگهداری حساب معاملات تجاری بپردازد فاصله زیادی داشت.در قرون سیزده و چهاردهم و همزمان با رشد بازرگانی ،صنعت و بانکداری ،پیشرفت زیادی در تکنیک نگهداری حساب بوجود آمد.بزرگتر شدن اندازه موسسات،رواج معاملات نسیه و استفاده از عوامل متعدد در کسب و کار موجب شد که دیگر یک شخص به تنهائی نتواند امور موسسه بزرگی را اداره کند و این امر ابداع سیستم حسابداری کاملتری را ضروری ساخت.نیمه قرن سیزدهم ،حسابداران ایتالیائی متوجه این نکته شدند که دریافت پول از یک بدهکار ، دو ثبت را ضروری میسازد:جنبه دریافت پول که باید در حساب صندوق ثبت شود و جنبه پرداخت پول که باید در حساب شخصی پرداخت کننده پول ثبت گردد.در اوایل قرن چهاردهم دو اصطلاح بدهکار و بستانکار ،یعنی دو واژه ایتالیائی دادن (dare) و گرفتن(avere) کاملا متداول گردید.پیشرفت تازه در قرن چهاردهم ابداع شکل دو طرفه حساب بود که در سمت چپ اقلام بدهکار و در سمت راست اقلام بستانکار نوشته می شد و با این کار چگونگی ثبتها آشکار می گردید.گسترش فن دفترداری دوطرفه به سراسر اروپا مرهون انتشار کتاب ریاضیاتی است که لوکاپاچیولی* در سال هزاروچهارصدونودوچهار میلادی تالیف کرده است.پاچیولی کشیش فرانکسیسن بود(*او معتقد بود خدا هم حسابدار است و اعمال انسانها را در کفه ترازو قرار میدهد)که در دانشگاههای جمهوری های پروجا ،ناپل،پیزا و فلورانس ریاضیات تدریس میکرد.رساله پاچیولی که او را پدر حسابداری میدانند بعلت سادگی،روان و سلیس بودن و ارزشهای علمی در طول قرنهای پانزدهم و شانزدهم به اغلب زبانهای اروپائی ترجمه شدو حسابداری دو طرفه تااواخر قرن هفدهم در اغلب کشورهای اروپائی رواج یافت.به رغم تحولات شگرف اقتصادی - اجتماعی و دگرگونی و پیچیدگی و توسعه معاملات و سازمانهای تجاری از قرن شانزدهم تا عصر حاضر ،عناصر اصلی سیستم دفتر داری دوطرفه همچنان بدون تغیر باقی مانده است و دلیل بقای این سیستم در طول پنح قرن ،در سادگی اصول،انعطاف پذیری و قابلیت آن در ثبت ،انتقال و گزارش اطلاعات بسیار متنوع ،در قالب صورتهای مالی قابل رسیدگی و مفهوم است .
محمد جواد تصدی کاری